Kleszcze u zwierząt

Co robić, kiedy zobaczymy na ciele pupila kleszcza? Sezon na kleszcze trwa nawet cały rok!

 

Spis treści:

  1. Czym są kleszcze?
  2. Gdzie można je spotkać?
  3. Dlaczego są niebezpieczne?
  4. Choroby i ich objawy
  5. Jak uchronić pupila przed kleszczami?
  6. Jak wyciągnąć kleszcza?
  7. Działanie preparatów



Czym są kleszcze?

Kleszcze to pasożyty zewnętrzne z rzędu pajęczaków. Żyją niemalże na całym świecie, istnieje około 900 gatunków kleszczy - w tym 19 z nich na stałe zamieszkuje tereny Polski. Wśród nich niektóre mają pancerz, na całym lub na części ciała. Nazywa się je kleszczami twardymi. W Europie także występuje jeden z tak zwanych kleszczy miękkich, które nie mają pancerza. Każde z nich do uaktywnienia się potrzebuje około 7°C, a poniżej tej granicy zapadają w hibernację, by móc polować, kiedy tylko się nieco ociepli. Larwy kleszcza mierzą około 1mm, nimfy przed pobraniem pokarmu 1,5mm, a dorosłe samce i samice około 3-4mm. Po pożywieniu się rosną nawet do 11-15mm. Są zdolne do żerowania na ofierze aż 15 dni!



 

Gdzie można je spotkać?

Kleszcze są wszechobecne - możemy je złapać w lesie, na łące, w parku, na trawniku w ogrodzie, przed blokiem, na wakacjach za granicą. Sprytnie czekają na swoją ofiarę - siedzą w źdźbłach trawy i czekają na sygnał. Reagują na informacje w postaci zapachu potu, wstrząsów, ciepła i oddechu - odczuwają zmianę dwutlenku węgla w powietrzu. Niektóre jednak same poszukują swej ofiary i aktywnie polują.

Zarówno my, jak i zwierzęta wokół nas, jesteśmy narażeni na złapanie kleszcza. Przeważnie trafiamy na kleszcze takie jak: pospolity, łąkowy i psi. Kleszcza pospolitego można spotkać wszędzie. Jest obecny w lasach, parkach, ogrodach - choć to nie jedyne miejsca, w których poluje. Kleszcz łąkowy otrzymał nazwę od najczęstszego miejsca jego występowania - łąk. Oczywiście może znajdować się też na innych terenach. Ciepłolubny kleszcz psi jako jedyny jest w stanie rozmnażać się w gospodarstwie domowym. W zamkniętym pomieszczeniu potrafi przetrwać latami. Może złożyć jaja w legowisku psa.



 

Dlaczego są niebezpieczne?

Z początku kleszcz szuka sobie odpowiedniego miejsca - gustują w dobrze ukrwionych miejscach z cienką skórą. Po dostaniu się do skóry rozcina ją aparatem gębowym i zasysa się w ranę. Wpuszcza do organizmu żywiciela środek znieczulający, przeciwzapalny oraz przeciwzakrzepowy. Pije krew wraz z płynem limfatycznym i komórkowym. Podczas zasysania wpuszcza także ślinę do organizmu ofiary zawierającą drobnoustroje - wirusami, bakteriami i pierwotniakami. Aby się upewnić, że kleszcz, którego miał nasz pupil, nie przyniósł żadnej choroby możemy go wysłać na badania laboratoryjnie.



 

Choroby i ich objawy

Zagrożeniem, które sprawiają kleszcze są wszelkie drobnoustroje przenoszone przez nie. Choroby wywoływane przez kleszcze to między innymi borelioza, którą prawie każdy kojarzy. Kleszczowe zapalenie mózgu jest uznawane za najbardziej niebezpieczne. Najczęściej przeżywają tylko bardzo zdrowe i silne zwierzęta. W tym przypadku wielkość też ma znaczenie - małe psy prawie zawsze przy odkleszczowym zapaleniu mózgu są narażone na martwicę i śmierć. Na szczęście nie każdy kleszcz przenosi choroby. Bardzo groźna dla psów jest także babeszjoza (piroplazmoza). W wyniku zarażenia pierwotniakami wywołującymi babeszjozę atakowana jest krew. W skrajnych przypadkach pies może ponieść śmierć w przeciągu kilku dni. Pies może także zachorować na erlichiozę i anaplazmozę. Chorobą, wynikającą ze zjedzenia kleszcza jest hepatozoonoza. Większość z tych chorób objawia się podobnie do grypy obecnej u ludzi. Pies może gorączkować, mieć bóle mięśni, być osłabiony, zmęczony, nie mieć apetytu. Mogą wystąpić także powiększone węzły chłonne, zmiana koloru moczu i żółtaczka. Borelioza charakteryzuje się też rumieńcem pojawiającym się wokół miejsca ukąszenia.

Niestety nie istnieje szczepionka na zapalenie mózgu wywoływane przez kleszcze dla zwierząt.



 

Jak uchronić pupila przed kleszczami?

Zalecane jest stosowanie preparatów pasożytobójczych. Można je dostać w wielu postaciach: obroże, tabletki, spraye, kropelki do wkrapiana w skórę. Codziennie powinniśmy sprawdzać psa. Obowiązkowo po spacerze, przebywaniu na zewnątrz należy dokładnie przejrzeć sierść psa, upewniając się, czy kleszcz nie dostał się do skóry. Najczęstszymi miejscami, w które wbijają się kleszcze są uszy, miejsce pod obrożą, pod ogonem, pod pachami, na łokciach, między palcami, a nawet na powiekach. Zdarzają się też inne części na ciele, na przykład grzbiet, jednakże warto sprawdzić całe ciało. Przed zastosowaniem jakiegokolwiek preparatu skonsultuj się z lekarzem - nie każdy może być odpowiedni dla Twojego psa, a weterynarz wskaże najskuteczniejszą opcję.



 

Jak wyciągnąć kleszcza?

Jeśli zauważymy kleszcza na skórze zwierzęcia, musimy go niezwłocznie usunąć. Nie usuwajmy kleszcza samodzielnie, jeśli nie czujemy się z tym pewnie. Nie chcemy przecież przypadkowo zaszkodzić, nawet w dobrych intencjach. Udajmy się do weterynarza lub poprośmy o pomoc kogoś doświadczonego. Przygotujmy pęsetę lub specjalne szczypce. Palce nie będą dobrym rozwiązaniem, ponieważ ściskając kleszcza możemy sprawić, że ,,zwymiotuje” on swoją zawartość do organizmu naszego pupila. Pod żadnym pozorem nie wykręcajmy go, ani nie wyciągajmy na siłę. Przez przypadek w skórze może zostać główka kleszcza, którą również należy usunąć. Ostrożnie chwyćmy pęsetą kleszcza jak najbliżej skóry i wyciągnijmy delikatnie po łuku.

Przed wyciąganiem nie pomagajmy sobie smarowaniem, czy psikaniem kleszcza. To wcale nie pomaga, a wręcz przeciwnie - może zaszkodzić.

Po wyciągnięciu zdezynfekujmy obszar ukąszenia. Kleszcza najlepiej spalić, zgniatanie i topienie nie daje gwarancji zabicia pasożyta.



 

Działanie preparatów

Żaden preparat nie gwarantuje 100% ochrony przed wczepieniem się kleszcza, natomiast zmniejszają ryzyko zakażenia chorób i w przyczyniają się do śmierci pasożyta w przeciągu 48 godzin od momentu wczepienia. Preparaty przeciwkleszczowe zawierają różne substancje, które mogą nie służyć zdrowiu zwierzęcia. Permetryna zawarta w niektórych z nich jest bardzo szkodliwa dla kotów. Nie możemy się zdecydować na taki produkt dla psa, jeśli mamy w domu również kota.



Publikacja nie zastąpi wizyty u weterynarza, jest jedynie wskazówką.

 

Monitoruj stan zdrowia swojego psa. Pamiętaj poinformować o schorzeniach psa i przyjmowanych przez niego lekach, by móc dobrać odpowiedni preparat na kleszcze.